شیر استریل یا فرادما فاقد هرگونه مواد افزدونی یا نگهدارنده

شیر استریل یا فرا دما :
شیر تنها ماده غذایی شناخته شده در طبیعت است که می‌تواند عمده نیازهای بدن را به مواد مغذی، به طور متعادل تامین کند. شیر حاوی مجموعه پروتئینی بسیار با ارزش، مواد قندی، چربی، املاح مختلف به ویژه کلسیم و فسفر و انواع ویتامین‌هاست. این ماده غذایی ارزشمند به لحاظ ترکیب خاص خود، محیط بسیار مناسبی برای تکثیر میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا و انتقال بیماری‌ها از حیوان به انسان است.
با توجه به مخاطرات مصرف شیر خام و فرآورده‌های غیرپاستوریزه، برای سالم‌سازی آن از شیوه‌های حرارتی استفاده می‌شود:
در روش معمول جوشاندن شیر، اگرچه میکروب‌های بیماری‌زای آن از بین می‌رود، اما به ارزش غذایی شیر از جمله پروتئین‌ها، املاح و ویتامین‌ها صدمه می‌زند، به همین دلیل با روش‌های صنعتی سالم‌سازی شیر مانند پاستوریزاسیون و استریلیزاسیون یا روش UHT ، علاوه بر سالم‌سازی، حداقل تغییر در کیفیت و ترکیب شیر ایجاد و تقریبا به طور کامل ارزش غذایی آن حفظ می‌شود. در فرایند استریلیزاسیون UHT، هدف از بین بردن تمامی میکروارگانیسم‌های موجود در شیر است. در این روش‌ شیر تحت تاثیر دمای 150 ـ 135 درجه سانتی‌گراد به مدت 2 تا 4 ثانیه قرار داده می‌شود. پس از آن شیر تا دمای 20 درجه سانتی‌گراد خنک و در شرایط کاملا اسپتیک در ظروف استریل و مناسب بسته‌بندی می‌شود. جوشاندن مستقیم شیر به مدت طولانی به دلیل کاهش لیزین موجود در آن، به ارزش غذایی پروتئین‌ها صدمه می‌زند، اما فرایند UHT بر روی پروتئین‌های شیر بی‌تاثیر و یا بسیار ناچیز اثرگذار است. شير استريليزه داراي طعم و مزه خاصي است كه از نظر مردم، خوشمزه و مطبوع است. اين طعم خاص به دليل درجه حرارت بالاي اين فرآيند است.
بررسی‌ها و مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که دناتوره شدن پروتئین‌های سرم شیر گاو در فرایند استریلیزاسیون ، در تغذیه انسان و حتی کودکان مشکلی ایجاد نمی‌کند، ضمن آنکه کودکان تغذیه‌شده با شیر UHT نسبت به کودکانی که با شیر پاستوریزه تغذیه شده‌اند، افزایش وزن سریع‌تری دارند.
افت ويتامين هاي شير در فرايند UHT نسبت به پاستوريزاسيون ناچيز و قابل اغماض است. ويتامين هاي E. D. A و بتاكاروتن هيچ گونه تغيير قابل توجه اي نمي كند. بعضي از ويتامين هاي محلول در آب مثل ريبوفلاوين، نيكوتنيك اسيد، پنتوتنيك اسيد و بيوتين در برابر حرارت مقاوم اند. ويتامين هاي B12 , B6 , B1 و C به ميزان كم تحت تاثير حرارت قرار مي گيرد. در واقع حرارت UHT نسبت به طول مدت نگهداري تاثير بسيار ناچيزي بر كاهش ارزش غذايي شير دارد.


شیر های استریل و فرادما فاقد هر گونه مواد افزودنی و نگهدارنده می باشند:
در شيرهاي فرادما با ماندگاري طولاني آنزيمهاي فاسد كننده ي شير و همينطور موجودات ريز ذره بيني در دماي بالا (فرادما) از كار مي افتند و از بين ميروند. چرا كه پروسه توليد شيوه هاي استريل و فرادما به گونه اي است که امكان فساد را در طي زمان ماندگاري آن به حداقل ممكن (صفر) مي رساند.
هم چنین در اين فرآيند، محصول در شرايط اسپتيك بسته بندي مي شود. اسپتيك به معناي پر شدن محصول در پاكت هاي استريل و تحت شرايط استريل است. وجود لايه آلومينيوم در بسته بندي شيرهاي استريل از نفوذ نور و اكسيژن كه باعث فساد محصول مي شود، جلوگيري مي كند. بنابراين ماندگاري شير استريليزه و قابليت نگهداري آن خارج از يخچال تا زمان باز شدن، مربوط به فرآيند حرارتي، شرايط بهداشتي و همچنين نوع پاكت بسته بندي آن است و در اين نوع شير هيچ گونه مواد نگهدارنده اي وجود ندارد. ضمن اين كه براي توليد شير استريليزه و UHT از شير خام با كيفيت بسيار بالا استفاده مي شود. پس از پر شدن و بسته بندي، اين محصول ديگر نياز به عمليات حرارتي ندارد.
از ديگر فوايد اين نوع شير براي مصرف كننده مي توان به شرايط ساده خريد، نگهداري و ذخيره سازي آن در محيط معمولي اشاره كرد. نگهداري و عرضه اين گونه فرآورده ها براي فروشندگان نيز آسان تر است. با توجه به امكان نگهداري شير استريليزه در دماي محيط، شرايط معمول نگهداري در مغازه ها، هيچ تاثير منفي بركيفيت شير نداشته و امنيت مصرف آن را تضمين مي كند. روي بسته بندي هاي شير استريليزه به روش UHT، واژه فرادما يا
(UHT (Urtla High Temperature درج مي شود. بايد توجه داشت كه شير استريليزه پس از باز شدن بايد در يخچال نگهداري شود.


خطرات مصرف شير ناسالم
شير به دليل دارا بودن ويژگي ها و صفات ممتاز غذايي و عناصر تغذيه اي باارزش بسرعت در معرض آلودگي هاي گوناگون بوده و مورد حمله ميكروارگانيسم ها قرار مي گيرد كه آن را مستعد به فساد كرده و در نتيجه بسادگي باعث انتشار تعداد زيادي از عوامل بيماري زا مي شود. اگر در بهداشت شير در مراحل مختلف توليد، جمع آوري، حمل ونقل، توزيع و مصرف دقت نشود، خطر انتقال بيماري از دام به انسان وجود دارد.
با توجه به خطرات زياد مصرف شير و فرآورده هاي خام و فرآوري نشده (شير و فرآورده هاي فله اي) ازجمله ابتلا به بيماي هايي همچون تب مالت، سل، حصبه، ديفتري، ليستريوز، اسهال خوني و التهابات گوارشي براي سالم سازي شير از شيوه هاي حرارتي استفاده مي شود. در روش معمول جوشاندن شير، اگرچه ميكروب هاي بيماري زا از بين مي روند، اما به ارزش غذايي شير و مواد موجود در آن، ازجمله پروتئين ها، املاح و ويتامين ها صدمه وارد مي شود، در حالي كه با روش هاي صنعتي سالم سازي شير مانند استريليزاسيون با روش (UHT (Urtla High Temperature و پاستوريزاسيون علاوه بر سالم سازي، حداقل تغيير در كيفيت و تركيب شير ايجاد شده و ارزش غذايي آن تقريبا به طور كامل حفظ مي شود.

 

گردآوری و تنظیم: مهکامه غیاثی - مسئول کنترل کیفیت شرکت پخش پاکبان

كليه حقوق اين سايت متعلق به شرکت فرآورده‌هاي لبني پاکبان © مي باشد. طراحي و اجرا: BHz